Transformers
Transformers, derin öğrenme modellerinde kullanılan bir mimari türüdür ve özellikle doğal dil işleme (NLP) görevlerinde devrim yaratmıştır. Bu modeller, "Attention Is All You Need" makalesi ile 2017 yılında tanıtılmış olup, dikkat mekanizmasını temel alır. Dikkat mekanizması, modelin girdi dizileri içerisindeki öğeler arasındaki ilişkileri ve önemlerini dinamik olarak değerlendirmesini sağlar. Bu sayede, Transformers modelleri metin çevirisi, üretimi ve özetleme gibi kompleks görevlerde yüksek başarı gösterir. Bu modeller, bilgiyi işleme ve anlamlandırma konusunda geleneksel RNN (Recurrent Neural Network) ve CNN (Convolutional Neural Network) modellerine kıyasla daha etkili bir alternatif sunar. Teknik açıdan, Transformers modelleri encoder-decoder yapısını kullanabilir veya yalnızca encoder ya da decoder kısmına odaklanabilir. Encoder kısmı, girdi dizisini bir dizi temsil vektörüne dönüştürürken, decoder, bu temsilleri kullanarak çıktı üretir. Self-attention mekanizması, modelin bir cümle veya görüntü içindeki her öğenin diğer öğelerle olan ilişkisini değerlendirmesine olanak tanır. Bu yaklaşım, özellikle uzun metinlerde veya karmaşık görsel desenlerde bağlamın daha iyi anlaşılmasını sağlar. GPT ve BERT gibi ünlü Transformers modelleri, bu tekniklerin güçlü uygulamalarını sergileyerek, yapay zeka alanında dönüştürücü bir etkiye sahip olmuştur.